KILKA SŁÓW TYTUŁEM WSTĘPU

Legendarny film legendarnego reżysera. Czy można w "Lśnieniu" cokolwiek poprawić? Przecież dzieło Kubricka jest spójną całością i trzymającą w niesamowitym napięciu zamkniętą opowieścią. Kinowa wersja filmu, czyli taka jaką znamy - trwa 120 minut. Jednak film pierwotnie trwał aż 146 minut, został jednak w wielu momentach przycięty i poskracany, gdyż trwał stanowczo za długo jak na film grozy mający wejść do kin. Wersja filmu trwająca 146 minut jest znana oficjalnie jako "ORIGINAL VERSION" i jest niezwykle trudna do zdobycia. Zapraszamy Was zatem do zapoznania się ze scenami które poległy w pierwotnym montażu. Szaleństwa Jacka nigdy za wiele... ;)

SCENY DODANE/ROZSZERZONE

[Czas: 05:22 - 07:02]
Pierwszą dodaną sceną jest... rozszerzona o kilka sekund rozmowa Wendy z Dannym podczas śniadania. W wersji kinowej sekwencja ta kończy się słowami Danny'ego: "Po prostu nie chcę" (o planowanym wyjeździe do Hotelu). Tu dodano odpowiedź Wendy, która mówi: "Poczekaj, to się przekonasz... przed nami wspaniała zabawa". W kinowej wersji mamy później ujęcie, na którym Jack i Bill siedzą już na fotelach i są w trakcie rozmowy. W wersji rozszerzonej dodano jeszcze sporo dialogu który ma miejsce PRZED tą sytuacją. Otóż Bill dopiero wchodzi do pomieszczenia i jest przedstawiany Jackowi (a Jack jemu). Następuje trwająca prawie 2 minuty rozmowa o tym, że Jack był nauczycielem, a teraz jest pisarzem, oraz o tym, że to miejsce będzie dla Jacka "odmianą" której szuka. W dodanym dialogu poruszona zostaje też kwestia, dlaczego Hotel jest zamykany na sezon zimowy - zbyt drogi koszt utrzymania w stanie przejezdnym, dróg dojazdowych (25 mil). Rozmowa tyczy też tego, czemu akurat TU stanął Hotel Overlook - "z powodu ciszy i piękna tego miejsca". Dopiero po tym dialogu film wraca na "stare tory" i Ullman pyta Jacka, czy powiedziano mu w Denver, na czym będzie polegała jego praca... [Czas: 12:28 - 17:55]
Tuż po pierwszej wizji Danny'ego, który widzi lejącą się korytarzem krew, oraz stojące obok siebie bliźniaczki - w wersji kinowej pokazuje się czarna plansza z napisem "CLOSING DAY". W wersji rozszerzonej, w tym dodano sekwencję wizyty lekarki w domu Torrance'ów. Pani Doktor pyta Danny'ego, czy podczas mycia zębów doświadczył czegoś zabawnego, lub czy widział jakieś jasne światło, lub inne dziwne rzeczy. Danny odpowiada przecząco. Pani Doktor pyta następnie o to, jaka jest kolejna rzecz, jaką Danny pamięta po umyciu zębów. Danny odpowiada, że jest to głos matki, która woła: "Obudź się Danny". Pani Doktor drąży temat i pyta Danny'ego o czynność którą pamięta tuż przed myciem zębów. Danny odpowiada, że była to rozmowa z Tonny'm. Pani Doktor pyta, czy Tony to zwierzak. Danny tłumaczy, że Tonny to chłopczyk mieszkający w jego ustach, a Wendy to potwierdza mówiąc, że Tonny to urojony przyjaciel Danny'ego. Pani Doktor pyta dalej:
- Czy jeśli teraz otworzysz usta, zobaczę Tonny'ego?
- Nie.
- Dlaczego?
- Bo on ukryje się.
- Gdzie?
- W moim żołądku.
- Czy Tonny mówi Ci czasem co masz robić?
- Nie chcę więcej rozmawiać o Tonnym.
- W porządku.
Pani Doktor wstaje i zaleca Danny'emu pozostać w łóżku przez resztę dnia, po czym wraz z Wendy wychodzi do drugiego pokoju, gdzie mówi jej, że nie należy się obawiać o zdrowie psychiczne syna. Pani Doktor tłumaczy, że takie rzeczy mogą powstać w dziecięcej psychice z powodów emocjonalnych, że są rodzajem samowytworzonego transu. Dalsza rozmowa wyjaśnia nam późniejsze skłonności Jacka do alkoholu - Wendy opowiada Doktorce, że kilka miesięcy wcześniej Jack dużo pił i będąc po alkoholu, zwichnął Danny'emu ramię, gdy ten porozrzucał swoje zeszyty po całym mieszkaniu. Po tym wydarzeniu, Jack przyrzekł Wendy, że już nigdy nie weźmie alkoholu do ust. Ta długa, trwająca blisko 5 minut dodana sekwencja, kończy się słowami Wendy: "Jack od 5 miesięcy nie wziął kropli alkoholu do ust". [Czas: 21:04 - 21:40]
Nieco wydłużono zwiedzanie przestronnych wnętrz Hotelu. Wendy pyta o indiańskie insygnia. Wendy stwierdza, że Overlook to najwspanialszy hotel jaki widziała w swoim życiu. Dalej dowiadujemy się, że na miejscu gdzie stoi hotel, był kiedyś przystanek dla odrzutowców. Ullman opowiada też, że Hotel Overlook gościł aż czterech Prezydentów USA i wiele gwiazd filmowych. [Czas: 23:03 - 23:44]
Rozszerzono także scenę oglądania pokoi przez Jacka i Wendy. Jack "bada" rękoma łóżko, po czym razem z Wendy wchodzą do łazienki. Stwierdzają, że pokoje mają bardzo ciepły i domowy klimat. Tuż po tym, nieco rozszerzono kolejną scenę: Jack, Wendy, Ullman i Bill przechodzą obok labiryntu z żywopłotu. Ullman trochę o nim opowiada: że ma 13 stóp wysokości, i że nie chciałby się w nim znaleźć sam i szukać drogi wyjścia przez godzinę. Ullman mówi także o tym, że labirynt jest tak samo stary jak sam Hotel. [Czas: 24:14 - 25:53]
W wersji kinowej, tuż po oglądaniu skutera śnieżnego, mamy scenę w której Wendy i Danny idą już z czarnoskórym Hallorannem. W wersji rozszerzonej jest jednak jeszcze scena, w której Ullman dalej oprowadza Jacka i Wendy po Hotelu, opowiadając jak zatrudnili dekoratora wnętrz żeby odnowił jedną z części Hotelu. Ullman pokazuje też Jackowi i Wendy "Złotą Salę Balową", w której trwają akurat ostatnie porządku przed zamknięciem Hotelu. Ullman opowiada trochę o sali - że można w niej bez trudu pomieścić 300 ludzi. Wendy podrygując niczym do muzyki, śmieje się, że "można tu zrobić niezłą zabawę", a Ullman odpowiada, że tylko w przypadku, gdy przyniesie się tu jakieś zapasy, bo alkohol jest USUWANY na czas zamknięcia Hotelu - ze względów bezpieczeństwa. Jack na to mówi:
- My nie pijemy.
- To macie szczęście - odpowiada Ullman ;)
Po chwili do towarzystwa podchodzi Hallorann, którego Ullman przedstawia Jackowi i Wendy, oraz Danny, którego przyprowadza tymczasowa opiekunka, która znalazła Danny'ego na zewnątrz gdy szukał rodziców. Ullman proponuje, aby Hallorann pokazał Wendy kuchnię. Hallorann zabiera Wendy i Danny'ego i odchodzą w kierunku kuchni, a Jack idzie z Ullmanem skończyć rozmowę. Dodano jeszcze kilka sekund rozmowy między Hallorannem i Wendy gdy wchodzą do kuchni. Hallorann pyta Wendy o imię, gdyż Jack przedstawił ją jako Winifred. Hallorann pyta, czy zdrobniale to Winnie czy Freddie? Wendy odpowiada, że Wendy ;) Hallorann stwierdza, że to dobrze i dopiero tu film powraca do momentu znanego z wersji kinowej, gdzie Wendy pyta: "To kuchnia?". [Czas: 32:05 - 32:42]
Do sceny rozmowy Halloranna z Danny'm dodano kilkadziesiąt sekund dialogu. Danny pyta Halloranna, czy w Hotelu straszy, na co Hallorann odpowiada, że tu nic nie straszy, ale że ten Hotel potrafi "lśnić" tak, jak niektórzy ludzie. [Czas: 34:39 - 35:00]
W wersji producenckiej, pierwszy ujęciem w Hotelu po ukazaniu się planszy z napisem "A MONTH LATER" był Danny na swoim rowerku, jadący hotelowymi korytarzami. W wersji rozszerzonej, przedtem widzimy Wendy wiozącą Jackowi śniadanie. Minimalnie wydłużono też jazdę Danny'ego na rowerku - dodano kilka sekund jazdy na samym początku ujęcia. [Czas: 37:00 - 37:50]
Przedłużono poranną rozmowę Jacka i Wendy. Wendy mówi o tym, że tu jest pięknie, a Jack, że czuje się tu komfortowo i szczęśliwie. Wendy dodaje, że zdumiewająco szybko przyzwyczaili się do tak ogromnej przestrzeni, i że w momencie przyjazdu do Hotelu, czuła lekki strach. Natomiast Jack mówi, że gdy wszedł do Hotelu po raz pierwszy - miał wrażenie że już tu kiedyś był. Zwala to jednak na DEJA VU, choć przyznaje, że czuł się tak, jakby wiedział o wszystkim co się kiedykolwiek w Hotelu zdarzyło... Na koniec Jack nieco demonicznie/humorystycznie uśmiecha się, jakby mówił to wszystko tylko po to, aby nieco postraszyć Wendy. [Czas: 38:10 - 38:15]
W tym miejscu dodano inne ujęcie Jacka odbijającego o ścianę, oraz około dwie sekundy gdy Wendy i Danny wybiegają z Hotelu i bawią się w zabawę: "Przegrany musi utrzymać Amerykę w czystości". [Czas: 40:55 - 41:31]
Ponowny przypadek, gdy w wersji rozszerzonej, ujęcie z Danny'm pędzącym korytarzami na swoim rowerku zostaje poprzedzone sceną z Wendy - tym razem Pani Torrance pracując w kuchni słucha wiadomości telewizyjnych, w których mowa jest o kobiecie, która zaginęła podczas polowania na które wybrała się razem z mężem, oraz o nadchodzących zamieciach śnieżnych. [Czas: 46:10 - 46:27]
Dodano kilka sekund do ujęcia, na którym Jack po wypędzeniu Wendy wraca do pisania. Rozszerzono też kolejną scenę, w której Wendy i Danny biegają po śniegu. Przed tą sceną dodano też czarną planszę z napisem "THURSDAY", dzięki czemu wyraźniej zaznaczono upływ czasu, co wyjaśniło fakt, że Jack ma już zapuszczoną brodę. [Czas: 51:36 - 52:58]
Tuż przed tym jak Danny idzie do pokoju po wóz strażacki, dodano scenę, w której Wendy i Danny oglądają w telewizji "Summer of '42" (film z roku 1971). Wtedy właśnie Danny pyta mamę, czy może iść do pokoju po wóz strażacki. Wendy początkowo nie pozwala, ze względu na śpiącego Jacka i obawę, że Danny może go obudzić. Danny jednak grzecznie prosi i w końcu Wendy pozwala mu iść do pokoju po wóz strażacki. [Czas: 1:06:22 - 1:07:35]
Rozbudowano dialog między Jackiem a Lloydem. W wersji rozszerzonej, Jack podczas picia pierwszej kolejki Bourbona, mówi do Lloyda, że nie pił od 5 miesięcy, oraz o tym, że "średnio się czuje", na co Lloyd odpowiada, że to wszystko przez kobiety. Jack przytakuje mu i mówi: "Słowa mądrości Lloyd" - po czym wychyla drugą kolejkę, która w wersji kinowej... jest jego pierwszą ;) [Czas: 1:19:12 - 1:19:25]
Wydłużono rozmowę Wendy z Jackiem, na temat siniaków Danny'ego. Jack stwierdza, że Danny miał już te siniaki wcześniej. [Czas: 1:21:43 - 1:21:53]
Dodano drugi sygnał w słuchawce, gdy Hallorann czeka na połączenie ze Strażą leśną. W wersji kinowej telefon został odebrany już po pierwszym sygnale. W tej scenie zarówno w wersji kinowej, jak i w rozszerzonej - Strażnik każe Hallorannowi oddzwonić za 20 minut, aby dowiedzieć się co słychać w Hotelu Overlook. W tym czasie Strażnik będzie próbował skontaktować się drogą radiową z rodziną Torrance'ów. Wersja kinowa nieco gubi wątek, gdyż Hallorann NIE oddzwania za 20 minut, tylko widzimy go od razu w samolocie, jak leci na ratunek. Wersja rozszerzona naprawia tę nieścisłość - szczegóły nieco dalej w opisie dodanych scen. [Czas: 1:31:58 - 1:34:19]
Wendy zapłakana chodzi po pokoju paląc papierosa i głośno myśli co zrobić. Planuje wziąć skuter śnieżny i zawieźć Danny'ego do straży leśnej, uprzednio powiadamiając ich drogą radiową o swoich planach. Wendy zamierza zrobić to razem z Jackiem, lub bez niego. Nagle zza drzwi pokoju Danny'ego dochodzi jego głos: to już w tym momencie, po raz pierwszy Danny wykrzykuje słowo REDRUM - siedząc na łóżku. Wendy wbiega do pokoju i stara się "obudzić" Danny'ego, przez którego przemawia Tonny, mówiąc, że Danny'ego już tu nie ma, że Danny odszedł. Wendy przytula Danny'ego do siebie. [Czas: 1:35:15 - 1:36:08]
W wersji kinowej Jack wyjmuje z radia jedną część. W wersji rozszerzonej, dla pewności wyjmuje aż trzy części z radia. Dodano też scenę z Hallorannem, który zgodnie z umową oddzwania po 20 minutach do Straży Leśnej, gdzie dowiaduje się, że nie można nawiązać kontaktu z Hotelem Overlook, prawdopodobnie z powodu wyłączonego radia. Teraz ukazuje się plansza "8 AM" (której nie było w wersji kinowej!) i widzimy samolot pasażerski z Hallorannem na pokładzie. [Czas: 1:36:26 - 1:39:03]
Tu chyba jest największe zagęszczenie dodanych scen. Nieco dłuższa sekwencja z Hallorannem we wnętrzu samolotu - pyta stewardessę o to, kiedy będą w Denver. Później mamy krótką scenkę, jak Jack siedzi przy maszynie do pisania (słychać stukanie klawiszy). Kolejną dodaną sceną jest lądowanie samolotu. Najważniejszą jednak dodaną sekwencją jest telefoniczna rozmowa Halloranna z Larry'm, od którego Hallorann chce wynająć skuter śnieżny. Hallorann opowiada też Larry'emu przez telefon, że musi się dostać do Hotelu Overlook, bo zawsze są problemy z ludźmi go pilnującymi - jak to ujmuje Hallorann: "stają się kompletnie nieobliczalnymi dupkami". Dodaje też, że Ullman zobowiązał go do sprawdzenia, czy nie będzie trzeba ich zastąpić kimś innym. W wersji kinowej zrezygnowano z tej sceny dlatego, że ukazuje ona oziębły stosunek Halloranna do rodziny Torrance'ów, a przecież wiadomo, że leciał on na pomoc Danny'emu. Z tej sceny zrezygnowano też z tego powodu, że ukazywała zbyt wiele przestrzeni i ludzi - hala lotniska - przez co na chwilę zapominamy o bohaterach filmu, w ich pustym, odciętym od świata Hotelu. Zatłoczona hala lotniska zbytnio rozbijała pieczołowicie budowany, przerażający klimat izolacji bohaterów. [Czas: 1:39:43 - 1:41:33]
Wydłużono o kilka sekund ujęcie, na którym widzimy Halloranna jadącego samochodem przez zaśnieżoną drogę oraz dodano scenę w której Danny (wciąż pogrążony w głębokim transie), wraz z Wendy, siedzi przed telewizorem w którym lecą kreskówki. Wendy mówi, że pójdzie porozmawiać z "tatą", na co Danny odpowiada głosem Tonny'ego: "Dobrze, Pani Torrance". Wendy wstaje, bierze z łóżka kij baseballowy (tak, żeby Danny tego nie widział) i wychodzi z pokoju. [Czas: 2:13:44 - 2:14:03]
W trakcie sekwencji pościgu Jacka za Danny'm (w zaśnieżonym labiryncie) dodano scenę we wnętrzu Hotelu - dalszy ciąg koszmarnych przeżyć Wendy. Wbiega ona do jednaj z sal, która jest cała porośnięta pajęczynami, a wszędzie na fotelach siedzą kościotrupy (byli goście Hotelu). [Czas: 2:17:11 - 2:17:26]
Dodano kilka ujęć Jacka, który coraz bardziej zmęczony, nie potrafi wydostać się z labiryntu.

KRÓTKIE PODSUMOWANIE

Pierwotna wersja filmu Kubricka nieco wierniej trzymała się książkowego oryginału. Przede wszystkim zaznaczono tu problemy alkoholowe Jacka, oraz rozbudowano wątek "Tonny'ego". W wersji rozszerzonej jest też znacznie więcej informacji o samym hotelu. Nie zmieniono oczywiście broni Jacka z końca filmu (w książce uganiał się po korytarzach Hotelu z młotkiem do gry w Polo), dzięki czemu ogólnie film nie zmienił się zbytnio i dla widzów, którzy kinową wersję "Lśnienia" widzieli 1-2 razy, film w wersji rozszerzonej może wydawać się jedynie dłuższy, ale nie zmieniony. Chyba najbardziej wyróżniające się z tłumu, nowododane sceny, to Hallorann dzwoniący z lotniska do swojego kolegi Larry'ego, oraz końcowa wizja Wendy, która widzi na korytarzu kościotrupy, a sam korytarz porośnięty jest pajęczymi sieciami. Reasumując: wersja rozszerzona to wielki rarytas, który jednak nie wnosi do treści filmu przesadnie oryginalnego czy nowego materiału. Nie można odmówić dodanym scenom czy sekwencjom sensu ich istnienia, bo w większości przypadków zgrabnie uzupełniają luki w opowieści lub coś dopowiadają. Jedna scena zdaje się jednak nieco zaburzać wydźwięk i klimat filmu - czyli wspominany już wyżej Hallorann rozmawiający przez telefon na zatłoczonym lotnisku; jego stosunek do rodziny Torrance'ów w wersji kinowej był zupełnie inny - przyjacielski, a w wersji rozszerzonej jest służbowy i jedzie on do Hotelu Overlook jakby z obowiązku (polecenie Ullmana). Mimo braku wybijających się ponad przeciętność, czy rewolucyjnych nowych scen, wersję rozszerzoną ogląda się bardzo przyjemnie. Warto!

KRÓTKIE INFO O FILMIE

Tytuł oryginalny: The Shining Tytuł polski: Lśnienie Rok produkcji: 1980, Wielka Brytania Reżyseria: Stanley Kubrick Scenariusz: S. Kubrick, D. Johnson, Stephen King (książka) Czas trwania wersji reżyserskiej: 146 min. Czas trwania wersji producenckiej: 119 min. Wystąpili: Jack Nicholson, Shelley Duvall, Danny Lloyd, Scatman Crothers, Barry Nelson, Philip Stone, Joe Turkel AUTOR OPISU: Rafał Donica - DUX [kontakt]