OSCARY ZA EFEKTY SPECJALNE
Lata 1980-2008
Lata 80. to pasmo oscarowych triumfów Industrial Light & Magic, z Dennisem Murenem na czele. Kolejne części "Gwiezdnych wojen" i "Indiany Jonesa" (za wyjątkiem trzeciej części), były bezkonkurencyjne w wyścigu po statuetkę rycerza z mieczem. Jedynie animatroniczne efekty z "E.T." oraz "Obcych - decydującego starcia" przełamały złotą passę twórców optycznych efektów wizualnych. Rok 1989 to oscarowy triumf Kena Ralstona i Richarda Williamsa, którzy brawurowym, interakcyjnym połączeniem rysunku z prawdziwymi aktorami w "Kto wrobił królika Rogera", zdeklasowali nawet "Willow", gdzie Dennis Muren po raz pierwszy w historii kina zastosował efekt morphingu. W tym samym roku na ekrany trafiła "Otchłań" Jamesa Camerona, nagrodzona rok później przez Akademię Filmową za bezprecedensowe zastosowanie niebieskiego ekranu w zdjęciach podwodnych, zaawansowaną pracę z miniaturami, oraz za animację komputerową środowiska wodnego, sterowanego przez pozaludzką formę inteligencji.
Animacja 3D, pioniersko i ostrożnie wprowadzana w latach 80. w "Piramidzie strachu", "Willow", czy "Otchłani", niemal niepodzielnie zawładnęła ekranami i rozdaniami nagród Amerykańskiej Akademii Filmowej w latach 90. Jeszcze nagrodzona Special Achievment Award "Pamięć absolutna" bazowała na efektach optycznych, animatronicznych i miniaturach, a rok później Oscar za efekty do "Terminatora 2" był wspólnym sukcesem zarówno efektów cyfrowych, jak i robotycznych marionetek Stana Winstona. Lecz już kolejne lata pokazały, gdzie należy szukać przyszłych laureatów Oscara w kategorii "visual effects". W 1993 roku nagrodzono "Ze śmiercią jej do twarzy" z niezwykle pomysłowymi i dowcipnymi cyfrowymi efektami ekipy Kena Ralstona, który triumfował także dwa lata później, znów dzięki Zemeckisowi i jego "Forrestowi Gumpowi". Rok wcześniej Dennis Muren cyfrowo ożywił dinozaury w "Parku jurajskim" Spielberga, za co otrzymał ósmego i jak na razie, ostatniego Oscara w karierze. W 1994 roku filmem "Prawdziwe kłamstwa" rozpoczęła działalność Digital Domain, założona przez Jamesa Camerona, Stana Winstona i Scotta Rossa. Paradokumentalne odtworzenie startu i katastrofy na pokładzie "Apollo 13" (1995) było typowane do Oscara, który niespodziewanie trafił w ręce ekipy Scotta E. Andersona za swoiste uczłowieczenie zwierząt w filmie George'a Millera "Babe - świnka z klasą". W 1997 roku Akademia Filmowa uhonorowała Oscarem stosunkowo tanie i proste, lecz wyjątkowo pomysłowe i widowiskowe efekty wizualne do politycznie poprawnego "Dnia Niepodległości" Rolanda Emmericha. A Digital Domain wreszcie doczekała się Oscara i to dwa lata z rzędu, za - znów - odtworzenie katastrofy, tym razem "Titanica" oraz za niezwykłe ożywienie malarstwa impresjonistycznego "Między piekłem a niebem".
Rok 1999 to nieoczekiwany sukces wcześniej nieznanego Johna Gaety, który brawuruwo wykorzystał rewolucyjny, choć nienowy pomysł na symulowane ujęcia dookólne, wykorzystane w "Matrixie", czym pokonał żelaznego pewniaka do Oscara, jakim zdawało się być "Mroczne widmo" Lucasa. Kolejne, bezprecedensowe trzy pod rząd rozdania nagrody Akademii Filmowej za efekty wizualne pokazały, że Fabryki Snów niekoniecznie trzeba szukać w Kalifornii. Wystarczy Nowa Zelandia, gdzie świat monumentalnej ekranizacji tolkienowskiego "Władcy Pierścieni" Petera Jacksona byłby o połowę uboższy, gdyby nie wspaniałe efekty specjalne lokalnej firmy Weta Ltd., która w 2006 roku dołożyła do kolekcji w pełni zasłużonego Oscara za kreację "King Konga". Rok później ekipa Johna Knolla dokonała absolutnie niezwykłego "ubrania" aktorów w kompletne cyfrowe kostiumy i make-up w "Skrzyni umarlaka".
 |
Special Achievement Award
Imperium kontratakuje
Brian Johnson, Richard Edlund, Dennis Muren, Bruce Nicholson
|
1980
|
|
Poszukiwacze zaginionej arki
Richard Edlund, Kit West, Bruce Nicholson, Joe Johnston
|
1981
|
|
Dragonslayer
Dennis Muren, Phil Tippett, Ken Ralston, Brian Johnson
| |
 |
|
E.T.
Carlo Rambaldi, Dennis Muren, Kenneth F. Smith
|
1982
|
|
Poltergeist
Richard Edlund, Michael Wood, Bruce Nicholson
Łowca androidów
Douglas Trumbull, Richard Yuricich, David Dryer
| |
 |
|
Special Achievement Award
Powrót Jedi
Richard Edlund, Dennis Muren, Ken Ralston, Phil Tippett
|
1983
|
|
Indiana Jones i świątynia zagłady
Dennis Muren, Michael McAlister, Lorne Peterson, George Gibbs
|
1984
|
|
2010
Richard Edlund, Neil Krepela, George Jenson, Mark Stetson
Pogromcy duchów
Richard Edlund, John Bruno, Mark Vargo, Chuck Gaspar
| |
 |
|
Kokon
Ken Ralston, Ralph McQuarrie, Scott Farrar, David Berry
|
1985
|
|
Return to Oz
Will Vinton, Ian Wingrove, Zoran Perisic, Michael Lloyd
Piramida strachu
Dennis Muren, Kit West, John Ellis, David Allen
| |
 |
|
Obcy - decydujące starcie
Robert Skotak, Stan Winston, John Richardson, Suzanne Benson
|
1986
|
|
The Little Shop of Horrors
Lyle Conway, Bran Ferren, Martin Gutteridge
Poltergeist II
Richard Edlund, John Bruno, Garry Waller, William Neil
| |
 |
|
Innerspace
Dennis Muren, William George, Harley Jessup, Kenneth Smith
|
1987
|
|
Predator
Joel Hynek, Robert M. Greenberg, Richard Greenberg, Stan Winston
|
 |
|
Kto wrobił królika Rogera
Ken Ralston, Richard Williams, Edward Jones, George Gibbs
|
1988
|
|
Willow
Dennis Muren, Michael McAlister, Phil Tippett, Chris Evans
Szklana pułapka
Richard Edlund, Al DiSarro, Brent Boates, Thaine Morris
| |
 |
|
Otchłań
John Bruno, Dennis Muren, Hoyt Yeatman, Dennis Skotak
|
1989
|
|
Przygody barona Munchausena
Richard Conway, Kent Houston
Powrót do przyszłości, część II
Ken Ralston, Michael Lantieri, John Bell, Steve Gawley
| |
 |
|
Special Achievement Award
Pamięć absolutna
Rob Bottin, Eric Brevig, Alex Funke, Tim McGovern
|
1990
|
|
Terminator 2
Dennis Muren, Robert Skotak, Gene Warren Jr., Stan Winston
|
1991
|
|
Hook
Eric Brevig, Harley Jessup, Michael Lantieri, Mark Sullivan
Ognisty podmuch
Scott Farrar, Allen Hall, Clay Pinney, Mikael Salomon
| |
 |
|
Ze śmiercią jej do twarzy
Ken Ralston, Doug Chiang, Doug Smythe, Tom Woodruff, Jr.
|
1992
|
|
Powrót Batmana
Michael Fink, Craig Barron, John Bruno, Dennis Skotak
Obcy 3
Richard Edlund, Alec Gillis, Tom Woodruff, Jr., George Gibbs
| |
 |
|
Park jurajski
Michael Lantieri, Dennis Muren, Phil Tippett, Stan Winston
|
1993
|
|
Na krawędzi
John Bruno, Pamela Easley, Neil Krepela, John Richardson
Miasteczko Halloween
Gordon Baker, Pete Kozachik, Eric Leighton, Ariel Velasco Shaw
| |
 |
|
Forrest Gump
Allen Hall, George Murphy, Ken Ralston, Stephen Rosenbaum
|
1994
|
|
Maska
Tom Bertino, Jon Farhat, Scott Squires, Steve Williams
Prawdziwe kłamstwa
John Bruno, Thomas L. Fisher, Patrick McClung, Jacques Stroweis
| |
 |
|
Babe - świnka z klasą
Scott E. Anderson, John Cox, Charles Gibson, Neal Scanlan
|
1995
|
|
Apollo 13
Leslie Ekker, Michael Kanfer, Robert Legato, Matt Sweeney
| |
 |
|
Dzień Niepodległości
Volker Engel, Clay Pinney, Douglas Smith, Joseph Viskocil
|
1996
|
|
Ostatni smok
Scott Squires, James Straus, Phil Tippett, Kit West
Twister
Stefen Fangmeier, John Frazier, Henry La Bounta, Habib Zargarpour
| |
 |
|
|
Titanic
Thomas L. Fisher, Michael Kanfer, Mark Lasoff, Robert Legato
|
1997
|
|
Żołnierze kosmosu
Scott E. Anderson, Alec Gillis, John Richardson, Phil Tippett
Zaginiony świat. Park jurajski
Randal M. Dutra, Michael Lantieri, Dennis Muren, Stan Winston
|
|
 |
|
|
Między piekłem a niebem
Joel Hynek, Nicholas Brooks, Stuart Robertson, Kevin Mack
|
1998
|
|
Armageddon
Richard R. Hoover, Pat McClung, John Frazier
Wielki Joe
Rick Baker, Hoyt Yeatman, Alan Hall, Jim Mitchell
|
|
 |
|
|
Matrix
John Gaeta, Janek Sirrs, Steve Courtley, Jon Thum
|
1999
|
|
Mroczne widmo
John Knoll, Dennis Muren, Scott Squires, Rob Coleman
Stuart Malutki
John Dykstra, Jerome Chen, Henry F. Anderson III, Eric Allard
|
|
 |
|
|
Gladiator
John Nelson, Neil Courbould, Tim Burke, Rob Harvey
|
2000
|
|
Człowiek widmo
Scott E. Anderson, Craig Hayes, Scott Stokdyk, Stan Parks
Gniew oceanu
Stefen Fangmeier, Habib Zargarpour, John Frazier, Walt Conti
|
|
 |
|
|
Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia
Jim Rygiel, Randall William Cook, Richard Taylor, Mark Stetson
|
2001
|
|
A.I. Sztuczna inteligencja
Dennis Muren, Scott Farrar, Stan Winston, Michael Lantieri
Pearl Harbor
Eric Brevig, John Frazier, Ed Hirsh, Ben Snow
|
|
 |
|
|
Władca Pierścieni. Dwie Wieże
Jim Rygiel, Joe Letteri, Randall William Cook, Alex Funke
|
2002
|
|
Spider-Man
John Dykstra, Scott Stokdyk, Anthony LaMolinara, John Frazier
Atak Klonów
Rob Coleman,Pablo Helman, John Knoll, Ben Snow
|
|
 |
|
|
Władca Pierścieni. Powrót Króla
Jim Rygiel, Joe Letteri, Randall William Cook, Alex Funke
|
2003
|
|
Pan i Władca. Na krańcu świata
Daniel Sudick, Stefen Fangmeier, Nathan McGuinness, Robert Stromberg
Piraci z Karaibów. Klątwa Czarnej Perły
John Knoll, Hal T. Hickel, Terry D. Frazee, Charles Gibson
|
|
 |
|
|
Spider-Man 2
John Dykstra, Scott Stokdyk, Anthony LaMolinara, John Frazier
|
2004
|
|
Harry Potter i więzień Azkabanu
Roger Guyett, Tim Burke, John Richardson, Bill George
Ja, Robot
John Nelson, Andrew R. Jones, Erik Nash, Joe Letteri
|
 |
|
|
King Kong
Joe Letteri, Brian Van't Hul, Christian Rivers, Richard Taylor
|
2005
|
|
Opowieści z Narnii
Dean Wright, Bill Westenhofer, Jim Berney, Scott Farrar
Wojna światów
Dennis Muren, Pablo Helman, Randy Dutra, Daniel Sudick
|
 |
|
|
Piraci z Karaibów: Skrzynia umarlaka
John Knoll, Hal T. Hickel, Charles Gibson, Allen Hall
|
2006
|
|
Posejdon
Boyd Shermis, Kim Libreri, Chas Jarrett, John Frazier
Superman: Powrót
Mark Stetson, Richard Hoover, Neil Corbould, Jon Thum
|
 |
|
|
Złoty kompas
Michael L. Fink, Bill Westenhofer, Ben Morris, Trevor Wood
|
2007
|
|
Transformers
Scott Farrar, Scott Benza, Russell Earl, John Frazier
Piraci z Karaibów: Na krańcu świata
John Knoll, Hal T. Hickel, Charlie Gibson,
John Frazier
|
 |
|
|
Ciekawy przypadek Benjamina Buttona
Eric Barba, Steve Preeg, Burt Dalton, Craig Barron
|
2008
|
|
Mroczny Rycerz
Nick Davis, Chris Corbould, Tim Webber, Paul Franklin
Iron Man
John Nelson, Ben Snow, Dan Sudick, Shane Mahan
|
 |
Klub Miłośników Filmu, 2008.02.25
Autor opisu: Adrian Szczypiński - ADI  |
| |
|
|
