 |
|||||
|
|||||
|
|||||
|
|||||
 urodzony 07.04.1946 w Richmond, stan Virginia, USA zmarł 17.06.2008 w Malibu, stan Kalifornia, USA Mistrz efektów charakteryzatorskich i animatronicznych efektów specjalnych. Zdobywca 4 Oscarów. Stan Winston przybył do Hollywood w 1969 roku z zamiarem zostania... aktorem. Czekając na szansę dorabiał w wytwórni Disneya jako charakteryzator. I tak już zostało... Pierwsze wyróżnienie, nagrodę Emmy, odebrał już w 1972 roku za efekty specjalne do telewizyjnego filmu "Gargoyles". Kolejnymi osiągnięciami były : przemiana Roda Steigera w komika W.C. Fieldsa w filmie "W.C. Fields and me" (1976) i stworzenie latających małp w "The Wiz" (1978), murzyńskiej wersji "Czarnoksiężnika z krainy Oz". Lata 80. przyniosły dla Stana Winstona pracę przy filmach wymagających zastosowania rewolucyjnych technik makijażu specjalnego i animatronicznych efektów, łączących w sobie lalkarstwo, rzeźbę i robotyczne szkielety, poruszane mechanicznie. Pierwszym z najsłynniejszych ekranowych potworów Winstona był pies, przemieniający się w tytułowe "Coś" z filmu Johna Carpentera. Praca ta pojawiła się dość przypadkowo, ponieważ główny magik filmu - Rob Bottin - był tak zajęty i wyczerpany pracą nad "The Thing", że poproszono Winstona o zastępstwo w realizacji właśnie tej sekwencji. Pierwszą nominację do Oscara odebrał za efekty do filmu "Heartbeeps" (1981). Podczas pracy nad nim poznał młodego twórcę nazwiskiem James Cameron... Dzięki pracy z Cameronem, renoma i konto bankowe Stana Winstona zaczęły błyskawicznie rosnąć. Pierwszym wspólnym dziełem było udowodnienie, że Arnold Schwarzenegger tak naprawdę w środku ma metalowy szkielet, potrafi wyjąć sobie sztuczne oko i w ogóle jest cyborgiem z przyszłości. Dokonano tego w "Terminatorze" (1984), filmie, którego przedstawiać nie trzeba. Dwa lata później obaj mistrzowie porwali się na dopisanie dalszego ciągu do "Obcego". Tutaj na Winstona czekała prawdziwa feeria mechanicznych efektów specjalnych. Oprócz stworzenia na planie całej armii szybko i sprawnie poruszających się obcych, najbardziej spektakularnym i budzącym po dziś dzień podziw i uznanie efektem było zbudowanie pełnowymiarowej, niezwykle prawdziwie wyglądającej, majestatycznej i potężnej Królowej Obcych. Ta kreacja przyniosła mu pierwszego Oscara w kategorii efektów specjalnych. Drugiego odebrał za wiarygodną, robocią charakteryzację Arnolda Schwarzeneggera w "Terminatorze 2" (1991). Za ten sam film otrzymał także trzecią statuetkę, tym razem w kategorii efektów specjalnych, za wspaniałe efekty animatroniczne, ukazujące poruszające się szkielety terminatorów w przyszłości, czy też realistyczne stalowe ramię T-800 w pamiętnej scenie zdejmowania żywej tkanki z ręki cyborga. Czwartą Nagrodę Akademii Stan Winston odebrał za budzące autentyczna grozę, pełnowymiarowe i w pełni ruchliwe dinozaury z "Parku jurajskiego" Stevena Spielberga (1993). W latach 90. zainteresowania Stana Winstona przeniosły się nieco w stronę cyfrowych efektów specjalnych i zagadnień związanych z łączeniem animacji komputerowej z żywymi modelami. Efektem tych poszukiwań byli cyfrowi bohaterowie "Polowania na mysz" (1997) oraz "Paulie" (1998). Winston zaangażował się także w realizację teledysku Billy Idola "Shock to the System" (1993), gdzie - oprócz reżyserii - zadbał również o terminatoropodobną, upiorną charakteryzację wokalisty, który zamiast jednego oka miał obiektyw kamery video. Innym reżyserowanym projektem muzycznym był 40-minutowy film "Ghosts" (1997), z niesamowitymi metamorfozami Michaela Jacksona. Stan Winston był także reżyserem pełnometrażowych filmów "Vengeance: The Demon" (1988) oraz "A Gnome Named Gnorm" (1992). W 1993 roku wspólnie z Jamesem Cameronem i Scottem Rossem założył Digital Domain, jedną z czołowych firm produkujących efekty wizualne do filmów i reklam. Prywatnie Stan Winston był znanym filantropem, walczącym ze znęcaniem się nad dziećmi. Był także Honorowym Doktorem Nauk Humanistycznych, który to tytuł przyznała mu największa amerykańska uczelnia artystyczna Savannah College of Art and Design. Choć jego praca była skupiona przede wszystkim na technice, Stan Winston mówił o sobie jako artyście, który nie tworzy efektów, lecz postaci filmowe. Swój zawód postrzegał jako wyjątkową twórczą zabawę, która nie jest celem samym w sobie, lecz pomaga w opowiadaniu fabuły. Stan Winston od 2001 roku zmagał się ze szpiczakiem mnogim, nowotworem układu krwiotwórczego. W ostatnich miesiącach życia pracował nad efektami do czwartej części "Terminatora". Przegrał walkę z rakiem 15 czerwca 2008 roku w swoim domu w Malibu. Pełna filmografia (każda funkcja inna niż "twórca charakteryzacji specjalnej" lub "twórca efektów mechanicznych" została odnotowana) - Gargoyles (1972) - The Autobiography of Miss Jane Pittman (1974) - charakteryzacja - The Bat People (1974) - The Man in the Glass Booth (1975) - charakteryzacja - W.C. Fields and Me (1976) - charakteryzacja - Dr. Black, Mr. Hyde (1976) - Korzenie (1977 - serial TV) - Mansion of the Doomed (1977) - charakteryzacja - The Wiz (1978) - Dracula's Dog (1978) - The Exterminator (1980) - Dead & Buried (1981) - Heartbeeps (1981 - nom. do Oscara) - The Hand (1981) - The Entity (1981) - The Thing (1982) - Parasite (1982) - White Dog (1982) - Kilroy Was Here (1983) - projekty - Manimal (1983 - serial TV) - Upiór w operze (1983) - Terminator (1984) - Gwiezdny przybysz (1984) - Chiller (1985) - Najeźdźcy z Marsa (1986) - Obcy - decydujące starcie (1986 - Oscar) - A Pocket for Corduroy (1986) - rola aktorska - The Monster Squad (1987) - Predator (1987 - nom. do Oscara) - Vengeance: The Demon (1988) - reżyseria - Leviathan (1989) - Edward Nożycoręki (1990 - nom. do Oscara) - Predator 2 (1990) - Terminator 2: Dzień Sądu (1991 - 2 Oscary) - Powrót Batmana (1992 - nom. do Oscara) - A Gnome Named Gnorm (1992) - reżyseria - Amazing Stories: Book Two (1992) - Shock to the System (1993 - teledysk Billy Idola) - Park jurajski (1993 - Oscar) - Wywiad z wampirem (1994) - Tank Girl (1995) - projekty - Kongo (1995) - Wyspa Dr. Moreau (1996) - Duch i mrok (1996) - T2 3-D: Battle Across Time (1996) - także współreżyseria - Polowanie na mysz (1997) - Zaginiony świat. Park jurajski (1997 - nom. do Oscara) - Michael Jackson's Ghosts (1997) - także reżyseria - Relikt (1997) - także kostiumy - Creature (1998) - Mali żołnierze (1998) - Paulie (1998) - Galaxy Quest (1999) - Lake Placid (1999) - Instynkt (1999) - Inspektor Gadget (1999) - I stanie się koniec (1999) - projekt potwora - Pearl Harbor (2001) - The Day the World Ended (2001) - producent i efekty wizualne - Earth vs. the Spider (2001) - producent - How to Make a Monster (2001) - producent - Mermaid Chronicles Part 1: She Creature (2001) - producent - Teenage Caveman (2001) - producent - Jurassic Park III (2001) - A.I. Sztuczna inteligencja (2001 - nom. do Oscara) - Wrong Turn (2003) - także producent - Terminator 3: Bunt maszyn (2003) - Big Fish (2003) - reżyseria efektów specjalnych - Wrong Turn (2003) - Darkness Falls (2003) - Me and My Monster (2004) - producent - Constantine (2005) - Tideland (2005) - The Deaths of Ian Stone (2007) - producent - Iron Man (2008) - Terminator Salvation: The Future Begins (2009)
 | | |||||
